گیر و چسبندگی زبان
وقتی صحبت از گیر کردن زبان می شود اغلب ما حالتی را تصور می کنیم که در اثر ترس یا هیجانات روحی شدید ، فرد قادر به تکلم نیست امــّـــا منظور ما در این مقاله حالت نسبتاً شایعی است که در آن زبان به کف دهان چسبندگی دارد و نمی تواند خوب حرکت کند.
جلوی آئینه دهان خود را باز کرده و زبان خود را به طرف بالا ببرید . خواهید دید که رشته و پرده ای از زیر زبان به کف دهان چسبیده است . به این رشته “فرنولوم” می گویند . وقتی نوزادی به دنیا می آید فرنولوم زبان او نسبتاً ضخیم است و قسمت زیادی از زبان را به کف دهان متصل می کند . با رشد کودک ، “فرنولوم” نازکتر شده و پسروی می کند یعنی چسبندگی زبان به کف دهان به قسمت های عقبی زبان محدود می شود . در بعضی از کودکان ممکن است فرنولوم محکم به زبان چسبیده باشد و مانع حرکت کامل زبان شود که به آن گیر زبان می گوئیم .
چه هنگامی گیر زبان احتیاج به درمان دارد ؟
در نوزادان
تغذیه : نوزادی که زبانش گیر دارد ممکن است در مکیدن و شیرخوردن با مشکل روبرو شود و در نتیجه خوب وزن نگیرد و لذا والدین بدلیل خوب وزن نگرفتن ، نوزاد را به نزد متخصص اطفال می برند و معمولاً همکاران متخصص اطفال هستند که این نوزادان را برای درمان بیشتر به نزد جراح گوش و حلق و بینی و یا فوق تخصص جراحی اطفال ارجاع می دهند.
در بچه های نوپا و بزرگتر
بعد از اینکه کودک دندان در آورد ، شیر دادن به کودک مبتلا به گیر زبان ممکن است برای مادر دردناک باشد لذا ممکن است مادر مجبور شود که شیر دادن طبیعی را قطع کند .
صحبت : برای تکلم به طور معمول زبان قابلیت بسیار زیادی برای جبران محدودیت حرکتی ناشی از “گیر زبان” دارد اما در مبتلایانی که محدودیت حرکتی زبان زیاد باشد ممکن است ادای بعضی از حروف و کلمات براحتی امکانپذیر نباشد . در این کودکان در حدود 3 سالگی ، اشکالات تکلمی بخصوص ادای حروفی مثل سِ ، شِ ، زِ ، ممکن است جلب توجه نماید . اگر بیش از نیمی از سخنان و کلماتی که یک بچۀ 3 ساله ادا می کند توسط افراد غریبه درک نشود باید کودک از نظر “گیر زبان” بررسی شود.
وقتی نوزادی مبتلا به“گیر زبان” است براحتی نمی توان پیش بینی کرد که آیا بعداً دچار مشکلات تکلمی خواهد شد یا خیر امـّـــا اگر موارد زیر وجود داشته باشد به احتمال زیاد به هنگام به حرف افتادن مشکلات تکلمی ظاهر خواهد شد :
- نوک زبان یک فرورفتگی داشته باشد یا به عبارت ساده تر نوک زبان دو شاخه باشد.
- نوزاد نتواند زبانش را از دهانش بیرون بیاورد.
- نوزاد نتواند زبانش را به سقف دهانش برساند.
والدینی که می خواهند بدانند که آیا کودک آنها از این نظر مشکل دارد یا نه می توانند آزمایش ساده ای را انجام دهند . کافی است یک بستنی قیفی به کودک خود بدهند . اگر کودک در لیسیدن بستنی با مشکلی مواجه نباشد به احتمال زیاد زبان و ی گیر ندارد .
ظاهر فرد : ظاهر صورت بچه های بزرگتر که مبتلا به گیر زبان هستند ممکن است در اثر این مشکل دچار تغییراتی شود. مثلاً فاصله داشتن دو دندان پیش پائین از یکدیگر ممکن است نشانه ای از گیر زبان باشد .
درمان
با جراحی می توان گیر زبان را برطرف کرد . این عمل بسیار ساده است و معمولاً عارضه ای هم ندارد . بسته به سن کودک این عمل با نیمه بیهوشی و حتی با بی حسی موضعی نیز قابل انجام است . علیرغم اینکه اصلاح جراحی این اختلال بسیار راحت است ، نتایج این عمل هم بسیار خوب است و تکلم راحت و اعتماد به نفس را به کودک برمیگرداند.