گوش شناگران
گوش شناگران حالتی است که در آن گوش خارجی بیمار بدلیل التهاب، تحریک و یا عفونت دردناک می شود . این علائم را بیمار زمانی تجربه می کند که آب آلوده وارد گوشش شود. ورود آب آلوده این امکان را فراهم می آورد که باکتری ها به گوش خارجی نفوذ کرده و باعث درد شوند. از آنجائیکه این حالت اکثراً نزد شناگران دیده می شود بعنوان «گوش شناگران» نامیده می شود. گوش شناگر بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده می شود امــّــا نزد مبتلایان به اگزمای پوست کانال (حالتی که باعث پوسته ریزی و خارش پوست گوش می شود) و همچنین نزد کسانی که تجمع جرم در داخل کانال گوششان زیاد است نیز دیده می شود.
علل گوش شناگران
مرطوب بودن کانال گوش عامل شایع عفونت گوش خارجی است. به هنگام دوش گرفتن و شنا کردن ممکن است آب وارد کانال گوش شود. زندگی در محیط های شرجی نیز می تواند باعث مرطوب بودن مجرای گوش شود. وقتی داخل کانال مرطوب باشد، باکتری ها که به طور معمول در کانال گوش ساکن هستند شروع به تکثیر می کنند و باعث تحریک و عفونت کانال می شوند. اگر عفونت گسترش یابد نواحی مجاور گوش را نیز ممکن است گرفتارکند. عوامل دیگری که ممکن است در ایجاد گوش شناگر نقش داشته باشند عبارتند از:
- آلوده بودن آب استخر یا وان
- تمیز کردن مکرر گوش با گوش پاک کن
- تماس با مواد شیمیایی خاصی مثل اسپری یا رنگ مو
- صدمه به پوست کانال به دنبال شستشوی گوش برای خارج کردن جرم گوش
- وجود زخم روی پوست کانال گوش
- وجود ضایعات پوستی کانال مثل اگزما
علائم و نشانه ها چه هستند ؟
شایعترین علائم گوش شناگران خارش گوش و درد خفیف تا متوسط گوش است. با دست زدن به گوش یا حرکت دادن لالۀ گوش این درد بدتر می شود.
دیگر علائم و نشانه ها ممکن است شامل هر یک از موارد زیر باشد:
- احساس پری و کیپ شدن گوش
- خروج چرک از گوش
- تب
- کاهش شنوایی
- درد شدیدی که ممکن است به گردن، صورت یا به اطراف گوش تیر بکشد.
- ممکن است به نظر برسد که لالۀ گوش به طرف جلو رانده شده است.
- تورم غدد لنفاوی گردن
- قرمزی و تورم پوست اطراف گوش
عوارضی که در صورت درمان نشدن گوش شناگر ایجاد می شوند عبارتند از:
- عفونت مکرر و مزمن کانال گوش
- کاهش شنوایی: که در صورت درمان عفونت گوش معمولاً شنوایی نیز به حالت اولیه بر می گردد.
- آسیب و تخریب غضروف یا استخوان گوش: این حالت در موارد شدید و معمولاً در مبتلایان به دیابت دیده می شود که عفونت از طریق قاعده جمجمه یا در امتداد اعصاب مغزی گسترش می یابد. به آن عفونت بدخیم کانال گوش خارجی گفته می شود که خطرناک است لذا مبتلایان به دیابت اگر به عفونت گوش مبتلا شوند باید سریعاً به پزشک مراجعه نمایند.
درمان
درمان گوش شناگران در مراحل اولیه شامل تمیز کردن دقیق کانال گوش توسط دستگاه ساکشن است. این دستگاه با مکش استانداردی که دارد ترشحات کانال گوش را به بیرون می کشد. میزان مکش دستگاه به گونه ای تنظیم شده است که باعث آسیب دیدن پرده گوش بیمار نشود. استفاده از قطره های ضدعفونی کننده گوش به مدت محدود نیز کمک کننده است. در ترکیب این قطره ها معمولاً از اسید بوریک و اسید سیتریک استفاده می شود که خاصیت ضدعفونی کننده دارند و باکتریها را از بین برده و مانع رشد و تکثیر آنها می شوند.
قطره های گوش چگونه باید استفاده شوند؟
- اولاً نباید قطره ها را به مدت طولانی استفاده کرد چرا که استفاده طولانی مدت آنها خود باعث فراهم کردن زمینه برای پیدایش عفونت قارچی گوش می شود.
- اگر فرد دیگری قطره را درگوش بیمار بچکاند قطره بهتر وارد کانال گوش می شود.
- بیمار به پهلو دراز بکشد به نحوی که گوش مبتلا به سمت بالا قرار گیرد.
- بعد از چکاندن قطره بیمار به مدت چند دقیقه در همان حالت بماند.
- بعد از چکاندن قطره نیازی به خشک کردن گوش با پنبه و ... نیست بلکه لازم است گوش به طور طبیعی خشک شود.
- قبل از استفاده از قطره باید از سالم بودن پرده گوش خودتان اطمینان داشته باشید. چنانچه سابقه پارگی و سوراخ پرده گوش را دارید برای اطمینان از ترمیم سوراخ گوش لازم است به نزد متخصص گوش وحلق وبینی مراجعه کنید.
- در مواردی که عفونت خیلی شدید باشد معمولاً کانال گوش کاملاً متورم و حتی بسته می شود. بدیهی است در چنین حالتی قطره نمی تواند وارد گوش شود. در این صورت پزشک باریکه ای از پانسمان که به آن مش یا تامپون گفته می شود را وارد کانال گوش می کند. این پانسمان آغشته به آنتی بیوتیک و داروهای ضد التهابی دیگر است و سریعاً درد و تورم کانال را برطرف می کند فردای آنروز مجدداً بیمار به پزشک مراجعه می کند. اینک با کم شدن تورم کانال امکان ساکشن ترشحات کانال فراهم می شود.
برای کاستن آلام بیمار، مصرف داروهای ضد درد و ضدالتهابی مثل بروفن همچنین استفاده از کمپرس گرم توصیه می شود.
اگر عفونت محدود به کانال گوش باشد مصرف آنتی بیوتیک موضعی مثل قطره آنتی ببوتیکی کفایت می کند اما در مواردی که بیمار تب، تورم کانال گوش و بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن را نیز دارد، مصرف آنتی بیوتیک خوارکی یا تزریقی را نیز توصیه می کنیم.
برای نظارت بر پیشرفت درمان و تمیز کردن مجدد ترشحات لازم است که بیمار دو روز بعد مجدداً به مطب مراجعه نماید. پزشک متخصص گوش و حلق وبینی ضمن داشتن دانش و تجربه کافی برای درمان عفونت کانال گوش شما، تجهیزات ظریف لازمۀ این کار را نیز داراست. با درمان مناسب، اغلب عفونت ها در عرض7-10روز بهبود می یابند.
چرا خارش گوش؟
خارش گوش می تواند کلافه کننده باشد. گاهی اوقات آلرژی یا عفونت قارچی علت آن است اما در اکثر موارد درماتیت یا التهاب مزمن پوست کانال گوش (اگزما) عامل آن است. یک نوع آن درماتیت سبورئیک است که پوست کانال مشابه پوست سری است که شوره ریزی دارد. یعنی پوست کانال پوسته پوسته شده خشک و ملتهب است. این حالت ممکن است توسط بعضی از مواد غذایی تشدید یابد. غذاهای چرب و غذاهای حاوی کربوهیدرات بالا مثل قند، نشاسته و شکلات ممکن است علائم بیمار را تشدید کنند.
قطره ها و پمادهای حاوی کورتون برای بهبود بخشی این مشکل سودمندند.که لازم است فقط هنگامی که خارش وجود دارد استفاده شوند.
نکاتی برای پیشگیری
- گوشی که خشک است بعید است که دچار عفونت شود بنابراین سعی کنید که گوشتان مرطوب نباشد.
- به هنگام شنا از مسدود کننده های گوش استفاده کنید. بدنبال شنا یا استحمام، لاله گوش خود را با حوله یا سشوار خشک کنید و از دستکاری داخل کانال خودداری کنید.
- اگر میزان تولید جرم گوش شما زیاد است و یا ابتدای سوراخ گوش شما پوسته ریزی و خارش دارد به طور دوره ای به متخصص گوش و حلق وبینی مراجعه کنید.
- برای تمیز کردن گوش، از گوش پاک کن استفاده نکنید چراکه با این کار ممکن است شما قسمت های ابتدایی کانال گوش را تمیز کنید ولی بدون شک باعث فشرده کردن و به عقب راندن جرم به قسمت های داخلی تر کانال گوش خواهید شد و از طرف دیگر استفاده از گوش پاک کن باعث تحریک کردن و آسیب رساندن به پوست ظریف کانال گوش خواهد شد و این امر به میکروب ها فرصت می دهد که بتواند از سد پوستی گذشته و خود را به لایه های زیرین رسانده و باعث عفونت گوش خارجی شوند.