پیچ خوردگی داخلی مچ پا
تعريف : به آسيب ديدگي ليگامان مثلثي شکل ( دلتوييد ) مچ پا ، پيچ خوردگي داخلي مچ پا گفته مي شود و به دنبال پيچش پا به سمت داخل و يا چرخش خارجي پا اتفاق مي افتد . صدمه ليگامان دلتوييد معمولاً نسبت به پيچ خوردگي خارجي مچ پا ، آسيب جدي تري به حساب مي آيد . در بيشتر اوقات ، اين نوع آسيب ديدگي با صدمه به ليگامانهاي خارجي يا صدمه به استخوان نازک ني همراه است .
انواع پيچ خوردگي :
پيچ خوردگي هاي درجه ۱ ، شامل کشيدگي ليگامان دلتوييد هستند .
پيچ خوردگي هاي درجه ۲ : شامل مواردي است که يک پارگي در بعضي قسمتهاي ليگامان دلتوييد به همراه درد و تورم وجود داشته باشد .
پيچ خوردگي درجه ۳ به مواردي اطلاق مي شود که قطع کامل ليگامان دلتوييد ، هم در سطح و هم در عمق آن برو زکرده باشد .
* ميزان شيوع :
صدمات ليگامان دلتوييد به تنهايي ، کمتر از ۱۰٪ کل پيچ خوردگي هاي مچ پا را شامل مي شود .
* علائم و نشانه ها :
* ريسک فاکتورها ( عوامل خطر ) :
* صدمات همراه و عوارض :
آسيب ديدگي هاي برجستگي استخوان مچ ( تالوس )
شکستگي هاي استخوان فيبولا ( نازک ني ) و تي بيا ( درشت ني )
ناتواني مزمن دلتوييد ، بي ثباتي عملکردي و عود مجدد پيچ خوردگي
تشخيص افتراقي
صدمات تاندون درشت ني پشتي
صدمات تاندون خم کننده بلند شست پا
شکستگي انتهاي درشت ني
شکستگي قسمت بالاي درشت ني
شکستگي استئوکندرال
محاسبه فيزيکي :
لمس دقيقه به منظور شناسايي اجزاي دردناک
تندرنس ( ناحيه دردناک در هنگام لمس ) در ناحيه ليگامان دلتوييد
بررسي قسمتهاي خارجي مچ و قسمتهاي ديستال ( انتهائي ) و قسمت فيبولا از نظر وجود درد
بررسي عملکرد مقاومتي تاندون درشت ني پشتي در هنگام برگرداندن پا
بررسي عملکرد مقاومتي تاندون خم کننده بلند شست پا در هنگام خم کردن شست پا
تصويربرداري : تصويربرداري از مچ آسيب ديده براي رد کردن شکستگي ضروري است . زيرا در ۶۰٪ بيماران دچار پارگي دلتوييد ، شکستگي و جدا شدن قوزک داخلي پا يا شکستگي نازک ني هم وجود دارد .
* درمان مرحله حاد
اصول کلي :
جلوگيري و کاهش تورم : بالا نگه داشتن عضو ، کمپرس و استفاده از يخ به مدت ۲۰ دقيقه و دو سه بار در روز تا زماني که تورم از بين برود .
محافظت : آتل رکابي و يا استفاده از ساق کوتاه ( اگر بيمار قادر به تحمل وزن بدن نباشد ، مي توان از عصاي زيربغل استفاده کرد . )
تجديد حرکت : شروع دامنه حرکتي فعال به محض تحمل بيمار
کاهش درد : استفاده از داروهاي ضدالتهابي غيراستروييدي و همچنين يخ درماني .
پيچ خوردگي درجه ۱ : تنظيم عملکرد توسط يک آتل رکابي با توجه به اين موضوع که بازگشت به تمرينات ورزشي معمولاً به نسبت پيچ خوردگي خارجي مچ ، بيشتر به تأخير خواهد افتاد ( ۶-۳ هفته )
پيچ خوردگي درجه ۲ - تقريباً مانند درجه ۱ است ، اما امکان دارد يک دوره کوتاه به حرکت سازي به کمک اسپليت ( قالب ) پشتي يا گچ ساق کوتاه نياز باشد .
پيچ خوردگي درجه ۳ - درمان آن هنوز مورد بحث است . ممکن است يک دوره ۸-۶ هفته اي بي حرکت سازي مورد نياز باشد يا ممکن است ، ترميم جراحي مورد نظر قرار گيرد .
* درمان دراز مدت :
آموزش يک برنامه توانبخشي دقيق به ورزشکار براي انجام در منزل
تمرينات براي افزايش دامنه حرکتي تا جايي که بيمار دامنه حرکتي کامل داشته باشد .
تمرينات پيشرفته ، تصاعدي و پايدار به مدت ۶-۴ ماه
تمرينات تحريکي حس عمقي براي بالا بردن آستانه حسي براي ۶-۴ ماه
محافظت نمودن در هنگام فعاليت هاي ورزشي به مدت ۹-۶ ماه
* ورزشکار چه زماني مي تواند به فعاليتهاي ورزشي برگردد ؟
ورزشکار مصدوم زماني مي تواند فعاليت کامل داشته باشد که تورم از بين رفته باشد و در ضمن قادر باشد ، يک برنامه دويدن پيشرفته را بطور کامل و بدون درد و ناتواني به پايان برساند . بازگشت به ورزش ، بر اساس ميزان صدمه ، ممکن است بيشتر از ۳ ماه به طول انجامد .
* نحوه پيشگيري از صدمات بعدي :
تکميل دوره توانبخشي و استفاده از « آتل مچ پا » هنگام فعاليت هاي ورزشي
منبع: http://www2.irib.ir/health/